محاسبهٔ قیمت شمش نقره؛ فرمول اونس، دلار، اجرت، حباب و مالیات با مثال واقعی
قیمت شمش نقره چطور محاسبه می‌شود؟ فرمول قیمت هر گرم نقره از اونس و دلار، محاسبهٔ حباب، اجرت شمش در وزن‌های مختلف و اثر پایهٔ مالیات بر فاکتور؛ با اعداد واقعی مهر ۱۴۰۵.
محاسبهٔ قیمت شمش نقره در یک خط: قیمت هر گرم نقره = اونس جهانی × نرخ دلار ÷ ۳۱.۱، به‌اضافهٔ حباب بازار داخلی. قیمت شمش هم برابر است با همین عدد × وزن + اجرت و سود فروشنده + مالیات. با اعداد ۲۱ مهر ۱۴۰۵ (اونس ۶۰.۱۵ دلار و دلار ۲۶۲ هزار تومان)، برابری دلاری هر گرم نقره حدود ۵۰۷ هزار تومان و قیمت بازار حدود ۵۲۸ هزار تومان بود. پس ارزش نقرهٔ خام یک شمش ۱۰۰ گرمی حدود ۵۲.۸ میلیون تومان است. هر عددی بالاتر از این، هزینه‌ای است که باید دلیلش را بپرسید.
در این مقاله فرمول را قدم‌به‌قدم با اعداد واقعی باز می‌کنم و نشان می‌دهم دو فاکتور با قیمت نقرهٔ یکسان، چطور می‌توانند چند میلیون تومان با هم فرق داشته باشند.
فرمول قیمت نقره: از اونس جهانی تا قیمت هر گرم
فرمول قیمت هر گرم نقرهٔ خالص در ایران این است: (قیمت اونس به دلار × نرخ دلار به تومان) ÷ ۳۱.۱۰۳۵. عدد ۳۱.۱۰۳۵ وزن یک اونس تروی به گرم است؛ واحدی که قیمت جهانی فلزات گران‌بها با آن اعلام می‌شود.
مثال ۲۱ مهر ۱۴۰۵:
- اونس نقره در TradingView: حدود ۶۰.۱۵ دلار
- دلار بازار آزاد: حدود ۲۶۲ هزار تومان
- برابری دلاری هر گرم: ۶۰.۱۵ × ۲۶۲,۰۰۰ ÷ ۳۱.۱۰۳۵ ≈ ۵۰۶,۷۰۰ تومان
این عدد قیمت «منصفانه» بر اساس بازار جهانی است. قیمتی که بازار داخلی اعلام می‌کند معمولاً با آن فاصله دارد و اسم این فاصله حباب است.
حباب نقره چیست و چطور حساب می‌شود؟
حباب نقره درصد اختلاف قیمت بازار داخلی با برابری دلاری آن است: (قیمت بازار ÷ برابری دلاری) − ۱. در ۲۱ مهر ۱۴۰۵، هر گرم نقرهٔ ۹۹۹ در بازار حدود ۵۲۵ تا ۵۳۰ هزار تومان معامله می‌شد. یعنی حبابی حدود ۴ درصد.
حباب ثابت نیست. در ۵ مهر ۱۴۰۴ هر گرم نقره ۱۸۹ هزار تومان بود (روزنامهٔ شرق). با اونس حدود ۴۶ دلار و دلار حدود ۱۰۹ هزار تومان، حباب آن روز حدود ۱۷ درصد بود. یعنی خریدار مهر ۱۴۰۴، علاوه بر نقره، ۱۷ درصد هیجان بازار را هم خریده بود. تجزیهٔ کامل این دوره را در رشد نقدینگی ایران و آیندهٔ قیمت نقره در ۱۴۰۵ آورده‌ام.
حباب در بورس کالا هم دیده می‌شود. یکی از معامله‌گران نقره در X، ۱۹ مهر ۱۴۰۵ همین محاسبه را برای گواهی نقرهٔ بورس انجام داده و نوشته بود «بعد از مدت‌ها شمش نقرهٔ بورس کالا با حباب صفر معامله می‌شود» (منبع). معامله‌گرهای حرفه‌ای قبل از خرید همین حساب ساده را می‌کنند و شما هم باید بکنید.
اجرت و سود فروشنده: چرا شمش کوچک گران‌تر است؟
اجرت شمش نقره هزینهٔ ساخت، بسته‌بندی، سریال‌زنی و سود فروشنده است. چون بخش زیادی از این هزینه به تعداد شمش وابسته است نه وزن آن، سهمش در شمش‌های کوچک چند برابر می‌شود.
روزنامهٔ تعادل در ۱۲ مهر ۱۴۰۴ قیمت هر گرم نقره را ۲۰۵,۱۶۰ تومان و قیمت شمش‌ها را به این شکل اعلام کرده بود (منبع). ستون آخر را خودم حساب کرده‌ام:
| وزن شمش | قیمت اعلام‌شده | قیمت هر گرم | بالاتر از قیمت گرم نقره |
|---|---|---|---|
| ۱ اونس (۳۱.۱ گرم) | ۷,۹۹۰,۰۰۰ | حدود ۲۵۷ هزار | حدود ۲۵٪ |
| ۵۰ گرم | ۱۳,۱۸۰,۰۰۰ | حدود ۲۶۴ هزار | حدود ۲۸٪ |
| ۱۰۰ گرم | ۲۵,۱۸۰,۰۰۰ | حدود ۲۵۲ هزار | حدود ۲۳٪ |
| ۲۵۰ گرم | ۶۱,۱۱۰,۰۰۰ | حدود ۲۴۴ هزار | حدود ۱۹٪ |
| ۵۰۰ گرم | ۱۱۱,۹۸۰,۰۰۰ | حدود ۲۲۴ هزار | حدود ۹٪ |
این جدول نشان می‌دهد در آن روز، تفاوت شمش ۵۰ گرمی و ۵۰۰ گرمی حدود ۱۹ واحد درصد در هر گرم بود. در بازار امروز هم همین الگو تکرار می‌شود: در لیست قیمت ترب، ساچمهٔ ۱ گرمی ۹۹۹.۹ حدود یک میلیون و ۸۳ هزار تومان قیمت خورده بود، یعنی دو برابر قیمت هر گرم نقرهٔ خام.
این اعداد اجرت ویستا نیستند؛ قیمت‌های بازار عمومی در تاریخ‌های مشخص‌اند. قیمت روز هر وزن شمش ویستا را در صفحهٔ قیمت شمش نقره ببینید و قبل از خرید، تفاوتش را با قیمت هر گرم نقرهٔ خام حساب کنید.
مالیات بر ارزش افزوده: یک خط در فاکتور با چند میلیون تفاوت
مالیات بر ارزش افزوده بزرگ‌ترین منبع تفاوت پنهان بین دو فاکتور شمش نقره است، چون بعضی فروشندگان آن را فقط روی اجرت و سود حساب می‌کنند و بعضی روی کل مبلغ. خرید فیزیکی شمش نقره به‌طور کلی از این مالیات معاف نیست، اما معاملات گواهی سپردهٔ نقره در بورس کالا تا زمان تحویل فیزیکی معاف است (آگاه پدیا).
فرض کنید یک شمش ۱۰۰ گرمی می‌خرید. ارزش نقرهٔ آن ۵۲.۸ میلیون تومان است و اجرت و سود فروشنده ۵ درصد، یعنی ۲.۶۴ میلیون. اگر نرخ مالیات را ۱۰ درصد فرض کنیم:
| پایهٔ مالیات | مبلغ مالیات | قیمت نهایی |
|---|---|---|
| فقط اجرت و سود | حدود ۲۶۴ هزار تومان | حدود ۵۵.۷ میلیون |
| کل مبلغ | حدود ۵.۵ میلیون تومان | حدود ۶۱ میلیون |
اختلاف این دو حالت حدود ۵.۳ میلیون تومان است، فقط به‌خاطر یک خط در فاکتور. نرخ و پایهٔ دقیق مالیات به قوانین بودجهٔ سال و نوع فعالیت فروشنده بستگی دارد. پس به‌جای حدس زدن، قبل از پرداخت بپرسید مالیات روی چه مبلغی و با چه نرخی حساب شده است.
محاسبهٔ قیمت شمش نقره قدم‌به‌قدم
برای محاسبهٔ قیمت منصفانهٔ هر شمش نقره، این پنج قدم را به ترتیب انجام دهید:
- قیمت اونس را بگیرید: از یک منبع جهانی مثل TradingView (نماد XAGUSD).
- نرخ دلار بازار آزاد را بگیرید: همان لحظه، نه نرخ دیروز.
- برابری دلاری هر گرم را حساب کنید: اونس × دلار ÷ ۳۱.۱۰۳۵.
- قیمت بازار را مقایسه کنید: اگر قیمت هر گرم نقرهٔ ۹۹۹ در بازار بیش از ۱۰ درصد بالاتر از برابری است، حباب بالاست.
- قیمت شمش را تقسیم بر وزن کنید: فاصلهٔ این عدد با قیمت هر گرم بازار، اجرت + سود + مالیات است. حالا می‌توانید فروشنده‌ها را واقعاً با هم مقایسه کنید.
فرض کنید دو فروشگاه شمش ۲۵۰ گرمی را به ترتیب ۱۴۰ و ۱۴۴ میلیون تومان می‌فروشند. با قیمت بازار ۵۲۸ هزار تومان، ارزش نقرهٔ این شمش ۱۳۲ میلیون است. پس فروشگاه اول ۸ میلیون (حدود ۶ درصد) و فروشگاه دوم ۱۲ میلیون (حدود ۹ درصد) بالای ارزش نقره می‌گیرد. اگر فروشگاه دوم مالیات را جدا اضافه نمی‌کند، فاکتور سریال‌دار می‌دهد و بازخرید هم دارد، ممکن است همچنان انتخاب بهتری باشد. قیمت فقط یکی از معیارهاست.
عیار ۹۲۵ و ۹۹۹: تبدیل قیمت با یک ضریب
قیمت هر گرم نقرهٔ ۹۲۵ تقریباً برابر است با قیمت نقرهٔ ۹۹۹ × ۰.۹۲۵ ÷ ۰.۹۹۹. در قیمت‌های لحظه‌ای ۲۱ مهر ۱۴۰۵ در والکس، نقرهٔ ۹۹۹ گرمی ۵۲۶,۶۴۵ و نقرهٔ ۹۲۵ گرمی ۴۸۷,۱۴۷ تومان بود (Wallex). نسبت این دو عدد تقریباً همان ۰.۹۲۵ است.
این ضریب برای وقتی است که می‌خواهید زیورآلات نقره بفروشید. خریدار جواهر ۹۲۵ را به قیمت نقرهٔ ۹۲۵ دست‌دوم و معمولاً با کسر بیشتری می‌خرد. به همین دلیل برای پس‌انداز، شمش ۹۹۹.۹ منطقی‌تر است. مقایسهٔ کامل را در راهنمای کامل خرید شمش نقره نوشته‌ام.
قیمت فروش: نیمهٔ دیگر محاسبه
محاسبهٔ قیمت شمش نقره بدون قیمت فروش ناقص است، چون سود واقعی شما فاصلهٔ قیمت خرید امروز و قیمت فروش آینده است، نه فاصلهٔ دو قیمت روز.
یکی از کاربران X در دی ۱۴۰۴ هشدار داده بود خریداران شمش نقره «موقع فروش ۵ تا ۱۰ درصد کمتر» دریافت می‌کنند (منبع). کاربر دیگری در دی ۱۴۰۳ پرسیده بود «کسی دربارهٔ شمش نقره اطلاعات دارد؟ بیشتر بحث فروشش مد نظرم است» (منبع). این دقیقاً سؤال درستی است که بیشتر خریداران دیر می‌پرسند.
جمع اجرت خرید و اختلاف فروش یعنی نقره باید چند درصد رشد کند تا فقط به نقطهٔ سر‌به‌سر برسید. برای شمش ۱۰۰ گرمی با ۵ درصد اجرت و ۵ درصد کسر هنگام فروش، این عدد حدود ۱۰ درصد است. ویستا به‌عنوان تولیدکنندهٔ مستقیم امکان خرید مجدد شمش‌های خودش را دارد. شرایط و فرمول قیمت بازخرید را قبل از خرید بپرسید. نکات کامل فروش را در نکات فروش شمش نقره آورده‌ایم.
سؤالات متداول دربارهٔ قیمت شمش نقره
قیمت هر گرم نقره چطور محاسبه می‌شود؟
قیمت هر گرم نقرهٔ خالص = قیمت اونس جهانی × نرخ دلار ÷ ۳۱.۱۰۳۵، به‌اضافهٔ حباب بازار داخلی. با اونس ۶۰.۱۵ دلار و دلار ۲۶۲ هزار تومان، برابری دلاری حدود ۵۰۷ هزار تومان بود و بازار در ۲۱ مهر ۱۴۰۵ حدود ۵۲۸ هزار تومان معامله می‌کرد.
چرا قیمت شمش نقره از قیمت هر گرم نقره بیشتر است؟
چون اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات به ارزش نقره اضافه می‌شود. این هزینه‌ها در شمش‌های کوچک سهم بزرگ‌تری دارند. در مهر ۱۴۰۴ شمش ۵۰ گرمی حدود ۲۸ درصد و شمش ۵۰۰ گرمی حدود ۹ درصد بالاتر از قیمت هر گرم نقره فروخته می‌شد.
حباب نقره چند درصد است؟
در ۲۱ مهر ۱۴۰۵ حباب نقرهٔ بازار داخلی حدود ۴ درصد بود. در مهر ۱۴۰۴ این عدد حدود ۱۷ درصد بود. حباب را با فرمول (قیمت بازار ÷ برابری دلاری) − ۱ حساب کنید.
بهترین زمان خرید شمش نقره از نظر قیمت کی است؟
وقتی حباب پایین است و اونس در محدودهٔ ارزان ساختار تکنیکالش قرار دارد. تحلیل فعلی اونس را در تحلیل نقره با سبک ICT و LIT بخوانید.
این مطلب آموزشی است و توصیهٔ سرمایه‌گذاری محسوب نمی‌شود. اعداد مربوط به تاریخ‌های ذکرشده است و مثال‌های مالیات و اجرت فرضی‌اند. پیش از خرید، قیمت لحظه‌ای و جزئیات فاکتور را بررسی کنید.
منابع
- TradingView — OANDA:XAGUSD
- روزنامهٔ تعادل — قیمت نقره و شمش نقره در ۱۲ مهر ۱۴۰۴
- Wallex — قیمت لحظه‌ای نقره ۹۹۹ و ۹۲۵
- آگاه پدیا — گواهی سپردهٔ نقره و مالیات
دربارهٔ نویسنده: مرتضی شایق، تریدر فاندد در بازار فارکس و متخصص دیجیتال مارکتینگ است و قیمت‌گذاری فلزات گران‌بها را از نزدیک دنبال می‌کند.
